استراتژیهای جستجو                                                                                    

کارگاه آموزشي استراتژيهاي جستجو در اينترنت

ارایه شده در جمع صمیمی و غیر رسمی همکاران

دانشگاه آزاد اسلامی ـ واحد آزادشهر

استراتژیهای جستجو (1)

7/ 6/ 1385

1ـ    مقدمات

1ـ1ـ         اهمیت بحث از جست و جو

1ـ1ـ1ـ                  ضعف کنونی جستجوهای ما

1ـ1ـ1ـ1ـ  نقص بسیاری جستجوها با بی‌اطلاعی از تنوع و سیستمهای کار موتورهای جستجو و نقاط ضعف آنها

1ـ1ـ1ـ2ـ  اتلاف وقت و سرمایۀ فراوان

1ـ1ـ1ـ3ـ  مغفول ماندن جستجوهای مفهومی در بسیاری از تحقیقها

1ـ1ـ1ـ4ـ  اهمیت فراوان روشمندی جستجوی منابع برای یک محقق

1ـ1ـ1ـ4ـ1ـ بسیار مهمتر از اصل منابع، روش تجربی و قابل آزمون دسترسی به آنهاست.

1ـ1ـ1ـ4ـ2ـ از این نظر هیچ فرقی میان گردآوری داده‌های کاغذی و دیجیتال نیست.

1ـ1ـ1ـ4ـ3ـ سر در آوردن از منبعی که نمی‌دانیم چطور در راه ما سبز شده، روشمند و مقبول نیست.

1ـ1ـ2ـ                  رد باور رایج مبنی بر این که پیشرفت کنونی تکنولوژی جستجو، جابر ضعف در استراتژیهاست.

1ـ2ـ         فواید:

1ـ2ـ1ـ                  اصول کلی جست و جو، تنها به کار جست و جو در اینترنت نمی‌خورد (کاتالوگهای کتابخانه‌ها و...).

1ـ2ـ2ـ                  تلازم آن با آموزش تفکر نقدی (Critical Thhinking)

2ـ    مراحل اساسی جست و جوی ما (استراتژیهای ما)

2ـ1ـ        تحدید خواسته

2ـ1ـ1ـ                مشخص کردن نوع جستجوی مورد نیاز از میان این انواع:

2ـ1ـ1ـ1ـ  جستجو در متون

2ـ1ـ1ـ1ـ1ـ جستجوهای مفهومی

2ـ1ـ1ـ1ـ2ـ لفظی

2ـ1ـ1ـ2ـ  جستجوی آدرس ایمیل اشخاص

2ـ1ـ1ـ3ـ  جست و جوی نام سایتها

2ـ1ـ1ـ4ـ  جستجوی صفحات پنهان اینترنت

2ـ1ـ2ـ                طراحی پلان

2ـ1ـ2ـ1ـ  مشخص کردن پرسشهای اصلی

2ـ1ـ2ـ2ـ  نقشه‌ای از ارتباط مطالب با هم

2ـ1ـ2ـ3ـ  کشف مکانیسم تداعی مطالب با یکدیگر

2ـ1ـ2ـ3ـ1ـ معلولان علت واحد

2ـ1ـ2ـ3ـ2ـ علتها و معلولها...

2ـ1ـ2ـ4ـ  به منظور فهم نوع و جنس و فصل قریب و بعید موضوع � تعیین کلمات کلیدی

2ـ1ـ3ـ                انتخاب روش دسترسی مناسب (همیشه نباید سراغ موتورها برویم)

2ـ1ـ3ـ1ـ  روشهای دسترسی

2ـ1ـ3ـ1ـ1ـ بانکهای اطلاعاتی اینترنتی (فایلهای پنهان اینترنت)

2ـ1ـ3ـ1ـ1ـ1ـ                        نمایه و آرشیو روزنامه‌ها و مجلاتی مانند نیویورک تایمز با مقالات فراوان

2ـ1ـ3ـ1ـ1ـ2ـ                        کتابخانه‌های دیجیتال اینترنتی مثل الوراق، کوئستیا...

2ـ1ـ3ـ1ـ1ـ3ـ                        سایتهای دارای ایندکس

2ـ1ـ3ـ1ـ1ـ4ـ                        برخی دائرةالمعارفهای آنلاین

2ـ1ـ3ـ1ـ2ـ «دایرکتوریهای موضوعی»، همچون: Open Directory Project و Google Directory

2ـ1ـ3ـ1ـ3ـ موتورهای جستجو

2ـ1ـ3ـ2ـ  موتورهای جستجو، مهمترین ابزار

2ـ1ـ3ـ2ـ1ـ تعریف

2ـ1ـ3ـ2ـ2ـ روش کار موتورهای جستجو برای یافتن اطلاعات مورد نظر ما

2ـ1ـ3ـ2ـ2ـ1ـ                        روشهای دیجیتال و ترکیبی، وب پرتالها

2ـ1ـ3ـ2ـ2ـ2ـ                        مکانیسم کار: اسپایدرها و کراولرها

2ـ1ـ3ـ2ـ3ـ محدودیتها

2ـ1ـ3ـ2ـ3ـ1ـ                        بسیاری سایتها هنوز لینکی ندارند که قابل کشفشان کند.

2ـ1ـ3ـ2ـ3ـ2ـ                        سیاستگذاریهای [پنهان] ـشان در رویارویی با مسایل مختلف

2ـ1ـ3ـ2ـ3ـ3ـ                        تأثیر تبلیغات در مقام عرضه

2ـ1ـ3ـ2ـ3ـ4ـ                        روشهای بازنمایه کردن و محدودیتهای آن

2ـ1ـ3ـ2ـ4ـ اهم موتورهای جستجو: Netscape Search، AOL Search، Google، Lycos، HotBot، DirectHit

استراتژیهای جستجو (2)

7/ 6/ 1385

1ـ    مرور

1ـ1ـ         بحث در بارۀ اهمیت و فواید آموزش استراتژیهای جستجو

1ـ2ـ         مراحل اساسی جستجو (ناتمام ماند)

1ـ2ـ1ـ                  تحدید خواسته

1ـ2ـ1ـ1ـ  طراحی پلان

1ـ2ـ1ـ2ـ  انتخاب روش دسترسی � تنها اگر لازم شد سراغ موتورهای جستجو خواهیم رفت.

1ـ2ـ2ـ                  جستجو با کاربرد موتورها � دومین مرحله، و حجم عمدۀ بحث امروز ماست.

2ـ    جستجو با کاربرد موتورها

2ـ1ـ         تواناییهای لازم

2ـ1ـ1ـ                  آگاهی از شاخصه‌های موتور جست و جوی مورد نظر

2ـ1ـ1ـ1ـ  سینتکس (منطق ترکیب داده‌ها در موتور جست و جو): مثلا آیا کاپیتال را اثر می‌دهد؟

2ـ1ـ1ـ2ـ  امکانات

2ـ1ـ1ـ2ـ1ـ مثلا وجود امکان در آلتاویستا که نتایج را بر محور تنها یکی از کلمات کلیدی بیابد.

2ـ1ـ1ـ2ـ2ـ کاربرد عملگرهای مختلف

2ـ1ـ1ـ2ـ2ـ1ـ                        عملگرهای عطف، فصل، بدون، همه بجز، دقیقا، ...

2ـ1ـ1ـ2ـ2ـ2ـ                        عملگرهای وایلدکارد، علایم اختصاری مضامین،

2ـ1ـ1ـ2ـ3ـ روشهای جستجوی کلمات پیش پا افتاده، اعداد...

2ـ1ـ1ـ2ـ4ـ مهمترین عملگرهای جستجو

2ـ1ـ2ـ                  برخورداری از شم پلیسی

2ـ1ـ2ـ1ـ  به ندای درون گوش فرا دادن

2ـ1ـ2ـ2ـ  احساس و الهام را جدی گرفتن و تقویت این حس.

2ـ2ـ         استراتژیهای جستجو

2ـ2ـ1ـ                  آغاز گسترده (البته خلاف آن هم گاه توصیه شده است)

2ـ2ـ1ـ1ـ  افزودن تدریجی کلمات کلیدی در کوئری.

2ـ2ـ1ـ1ـ1ـ لزوم حفظ اطلاعات با ارزشی که تا به حال متوجه ارتباط آنها با موضوع نبوده‌ایم.

2ـ2ـ1ـ1ـ2ـ روش توسعه: آشنا شدن با سایتهای مرتبط

2ـ2ـ1ـ1ـ2ـ1ـ                        افزودن کلمات کلیدی آنها به دامنۀ مورد بحث

2ـ2ـ1ـ1ـ2ـ2ـ                        گسترش تدریجی پلان جستجو و برطرف کردن ضعفهایش

2ـ2ـ2ـ                  تضییق محتاطانه

2ـ2ـ2ـ1ـ  آرایش کوئری: با افزودن کلمات بیشتر که از نتایج جدید یافته‌ایم.

2ـ2ـ2ـ1ـ1ـ1ـ                        افزایش دایمی کلمات تمایز نهنده و خارج کنندۀ موارد دیگر

2ـ2ـ2ـ1ـ1ـ2ـ                        افزایش کلمات نگه‌دارندۀ نتایج مناسب

2ـ2ـ2ـ2ـ  پیرایش کوئری

2ـ2ـ2ـ2ـ1ـ آشنا شدن با نتایج بی‌ربط

2ـ2ـ2ـ2ـ1ـ1ـ                        شمای کلی

2ـ2ـ2ـ2ـ1ـ2ـ                        کلمات کلیدی

2ـ2ـ2ـ2ـ1ـ3ـ                        دیگر مشخصات (تاریخ، زبان، ...)

2ـ2ـ2ـ2ـ2ـ دسته بندی آنها

2ـ2ـ2ـ2ـ3ـ حذف آنها از دامنۀ نتایج

3ـ    یافتن صفحات مشابه

3ـ1ـ         لینکها

3ـ2ـ         جستجوهای تکمیلی

3ـ3ـ         معرفیهای موتور جستجو با عنوان مشابه

4ـ    ارزشیابی نهایی اطلاعات حاصل شده

4ـ1ـ         آیا بهترین دسترسی را بدان یافته‌ایم؟ (pdf، نسخۀ html دارد، full text دارد، دقت تصویر بالاتر دارد...)

4ـ2ـ         محتویات (آیا ارزش ارجاع دارند، کسی مسئولیت آنها را پذیرفته است، به‌روزند...)

4ـ3ـ         آیا دسترسی ما کاملا روشمند بوده، یا اتفاقی؟ اگر اتفاقی است، چگونه می‌توان روش دسترسی درست را یافت؟